Hernia

Ons lichaam heeft in totaal 24 wervels, met tussen elke twee wervels een tussenwervelschijf of 'discus'. Samen vormen zij onze rug van aan het hoofd tot aan het bekken. De discus laat bewegingen toe tussen de wervels onderling en vangt zeker ook de schokken op als we stappen of springen. De discus is in feite een ovale schijf met aan de buitenrand concentrische lamellen en binnenin een zachte kern. De lamellen (of 'annulus fibrosus') houden de binnenste zachte kern (of 'nucleus pulposus') vast. De zachte kern bestaat voor een groot gedeelte uit water dat wordt opgenomen uit de omliggende weefsels. 's Nachts zuigt deze kern zich vol water en overdag wordt dit water er door de zwaartekracht terug uitgeperst. We zijn daarom 's morgens ook langer dan 's avonds.

Naarmate we ouder worden (vanaf de leeftijd van 25 jaar!) wordt deze kern echter minder soepel en verdroogt hij (we krimpen). Ook de annulus rondom wordt minder elastisch en bij zware belasting kunnen er kleine scheurtjes optreden in deze annulus. Op dat ogenblik voelen we dit aan als acute lage rugpijn of 'lumbago' (zie discusdegeneratie).

Uiteindelijk kan er een grote scheur ontstaan waardoor de nucleus bijna de schijf verlaat. Door deze uitpuiling drukt de schijf nu op de nabijgelegen zenuw, waardoor niet alleen lage rugpijn ontstaat maar ook pijn in het been of 'ischias'.

In 80 % zal deze scheur genezen binnen 6 weken mits behoorlijke behandeling.

De echte discus hernia (Latijn voor breuk) ontstaat wanneer de schijf het helemaal begeeft en de nucleus of zachte kern helemaal naar buiten komt. Op dit ogenblik zal vnl. De pijn in het been primeren. Deze hernia komt soms in aanmerking voor heelkundige behandeling. Hierbij is het doel de uitgebroken zachte kern te verwijderen, waardoor de platgedrukte zenuw terug kan worden vrijgemaakt.

Van zodra de annulus scheurtjes begint te vertonen is de schijf beschadigd en kan Uw rug mogelijk een zwakke plek blijven. Dit wil niet zeggen dat u niets meer mag of kan doen, wel dat uw activiteit en sport best aangepast worden aan deze situatie. Hetzelfde geldt na een discus hernia operatie.

Chirurgische behandelingsmogelijkheden van een discushernia

  • Micro-Endoscopische Discectomie
    Hierbij trachten we op endoscopische wijze (zgn. 'kijkoperatie') het gehernieerde stuk discus te verwijderen. Deze techniek is in onze dienst de standaard behandeling voor een discus hernia. We kunnen immers minimaal invasief (insnede van 16 mm) het vervelende stukje discus verwijderen. De ingreep gebeurt liefst onder algemene narcose. Dit biedt het meeste comfort aan chirurg en patiënt. Je moet als patiënt immers in een oncomfortabele houding liggen gedurende soms wel 1uur (zie operatietechniek). Op vraag van de patiënt of om medische reden wordt de ingreep ook onder locoregionale verdoving uitgevoerd. Hierbij wordt dan een combinatie van peridurale en rachi anesthesie toegepast. Uiteindelijk komt het erop neer dat via een systeem van steeds breder wordende buizen een werkschacht wordt gecreëerd in de rug, waarop dan een camera en een koudelichtbron worden geplaatst voor optimaal zicht. De chirurg kijkt op een monitor. Via deze schacht kunnen alle bewerkingen gebeuren. Het hernia fragment wordt verwijderd, zodat de zenuwwortel vrij komt (zie operatiefilm). Nadien wordt nog nagekeken of er nog losse nucleus pulposus fragmenten aanwezig zijn. Indien ja, dan worden deze ook verwijderd om een snel hernia recidief te voorkomen. Nadien wordt de werkschacht verwijderd en de huid gesloten met huidlijm.

    Na 24 h kan de patiënt het ziekenhuis verlaten. Hij/zij kan dan rondlopen, trappen doen en zelf instaan voor lichaamshygiëne. Het heffen van voorwerpen is verboden gedurende één maand omdat de annulus terug moet dichtgroeien.

    Soms (in 5%) treedt een recidief op en dan meestal de éérste weken. Doorheen de nog zwakke plek in de annulus hernieert dan terug een stukje nucleus. Bij invaliderende pijn zal terug voorgesteld worden eenzelfde ingreep uit te voeren. Wanneer dan nogmaals een hernia optreedt, zal Uw chirurg meestal een discusvervangende ingreep (arhtrodese of discusprothese) voorstellen om in de toekomst hernia's te vermijden.
  • Microdiscectomie
    Dit was vroeger de 'golden standard' en wordt nu nog toegepast in de meeste ziekenhuizen. Uiteindelijk gaat het om dezelfde ingreep als hierboven beschreven, doch met een insnede van 3 tot 6 cm en met behulp van een operatiemicroscoop. Het biedt het voordeel aan de chirurg wat meer bewegingsvrijheid te hebben. Voor de patiënt is er geen voordeel. De wonde is groter, het trauma toegebracht aan de rugspieren is groter, de hospitalisatieduur is langer, de revalidatie duurt langer, en het is duurder (wegens langere hospitalisatie). Ombepaalde medische reden, die Uw chirurg zal verduidelijken, kan het wel gebeuren dat wij U deze techniek voorstellen.
  • Volledige Discectomie
    Dit impliceert dat getracht wordt via beide kanten de volledige tussenwervelschijf te verwijderen. Dit wordt bij ons niet toegepast, omdat we vinden dat dan de verwijderde schijf moet vervangen worden. We passen deze enkel toe bij een tweede recidief hernia, waarna dan ook de volledige schijf wordt vervangen (arhtrodese of discusprothese)

Vermits deze technieken in 90% een succes kennen (= minstens 50% pijnvermindering en de patiënt is tevreden met het resultaat), zien wij vooralsnog geen reden om meer invasieve, meer risicovolle en duurdere ingrepen voor te stellen bij de behandeling van een discus hernia. Er is op dit ogenblik GEEN wetenschappelijk bewijs dat een andere dan de voorgestelde chirurgische techniek beter zou zijn.

Lees hier meer in het geïllustreerd EOS artikel: De zwakste schakel.