Het epidurale hematoom

Dit zijn bloeduitstortingen die buiten de dura , direct onder het schedelbot zijn gelegen (Fig. 1). Ze ontstaan als gevolg van een klap op het hoofd (bijvoorbeeld door een val van de fiets) waardoor een barst in de schedel is veroorzaakt. Vooral bij jongeren kan er dan een slagaderlijke bloeding ontstaan tussen het hersenvlies en het schedelbot. Vermits het gaat om een slagaderlijke bloeding kan deze snel groot worden. Ze drukt dan op de onderliggende hersenen en zorgt al snel voor een verminderd bewustzijn tot coma, met de dood tot gevolg indien niet snel wordt ingegrepen.

Figuur 1: Situatietekening van een epiduraal hematoom bij een boorgat. De bloeduitstorting ligt bovenop de dura en direct onder het schedelbot. Het schedelbot vertoont een barst, die de oorzaak is van het verscheuren en het bloeden van het slagadertje in de dura. De bloeding gaat hard en leidt binnen enkele uren tot een levensbedreigende bloedophoping.

Als bij de barst een slagadertje van de dura is verscheurd, ontstaat er een slagaderlijke bloeding die reeds na enige uren leidt tot een grote bloeduitstorting met druk op de hersenen. Er ontstaat eerst toenemende hoofdpijn, later sufheid en tenslotte bewusteloosheid door inklemming van de hersenen. In de tussenliggende periode zijn er vaak nog geen klachten (afgezien van soms wat hoofdpijn) zodat het lijkt alsof er niets aan de hand is. De diagnose wordt bevestigd door de CT-scan waarop de bloeduitstorting is te zien als een lensvormige vlek aan de buitenkant van de hersenen.

Daardoor worden de hersenen naar de andere kant van de schedel verdrongen. Bij de operatie wordt een groot boorgat of een luikje (craniotomie) gemaakt bovenop de plaats waar volgens de scan het hematoom zich moet bevinden. Men ziet direct de stolsels die de dura en de eronder gelegen hersenen naar binnen hebben gedrukt. De stolsels worden verwijderd en de bloedende slagader wordt opgespoord en de bloeding tot stilstand gebracht. Als een epiduraal hematoom op tijd wordt geopereerd, is het herstel over het algemeen goed. De tijdspanne waarin de inklemming nog geen onherstelbare schade heeft veroorzaakt, is echter slechts kort. Daarom worden deze patiënten steeds op de afdeling Intensieve zorgen geobserveerd. Wanneer hun bewustzijn snel achteruitgaat, moet er onmiddellijk worden ingegrepen.

De ingreep bestaat uit een trepanatie. Over de bloeding wordt een stukje van het schedeldak verwijderd. De chirurg moet immers de bloeding kunnen doen stoppen en moet de bloedklonter onmiddellijk verwijderen. Nadien wordt meestal het botluik teruggeplaatst al kan het ook gebeuren dat de chirurg beslist dit in een tweede tijd te doen. Als het gaat om jonge patiënten, zonder langdurig coma en verzorging in een erkend neurochirurgisch centrum (zoals de dienst Neurochirurgie van het AZ Nikolaas) is de prognose, i.t.t. het subduraal haematoom meestal gunstig.

Nazorg

Nazorg/Herstel

Het herstel hangt voornamelijk af van de grootte en plaats van de bloeding en eventueel bijkomende hersenbeschadigingen. 

Om het herstel zo voorspoedig mogelijk te laten verlopen zijn er diverse disciplines die ingeschakeld kunnen worden:

  • Fysiotherapeut
    De fysiotherapeut werkt voornamelijk aan het opnieuw leren van normale houding en beweging.
  • Logopedist
    De logopedist schenkt aandacht aan taal, spraak en slikken.
  • Diëtist
    De diëtist wordt ingeschakeld bij problemen met de voeding, zoals onvoldoende voedselinname.
  • Ergotherapeut
    De ergotherapie heeft als doel om mensen weer zo zelfstandig mogelijk en op veilige wijze de dagelijkse activiteiten uit te leren voeren.
  • Medisch maatschappelijk werk
    De maatschappelijk werker besteedt aandacht aan de thuissituatie, zodat er bijvoorbeeld thuiszorg kan worden geregeld
  • Revalidatiearts
    De revalidatiearts wordt om advies gevraagd over onder andere de vervolgbehandeling na het ontslag.  

Welke disciplines tijdens uw opname in de dienst Neurochirurgie van het AZ Nikolaas worden ingeschakeld hangt af van uw persoonlijke toestand. Er wordt door de neuro-chirurg en verpleegkundigen en de kinesisten en de fysiotherapeuten en de sociaal verpleegkundige tijdens een wekelijks multi-disciplinair overleg gekeken welke zorg voor u van toepassing is. Op deze manier wordt er een persoonlijk behandelplan opgesteld.  Als er meerdere disciplines betrokken zijn bij uw behandeling en herstel, noemen we dit een multidisciplinair team. Dit multidisciplinaire team, waar ook de neuroloog en de verpleegkundigen bij horen, hebben een keer in de week een gezamenlijk overleg. De revalidatie gebeurt niet op de dienst Neurochirurgie zelf maar in een revalidatiecentrum al dan niet verbonden aan ons ziekenhuis.