De arterio-veneuze malformatie (AVM) , dit is een misvorming, een kluwen van bloedvaten bestaande uit aders en slagaders. Al heel vroeg in de zwangerschap (2e tot 3e week) ontstaan deze misvormingen tijdens de aanleg van het vaatbed. Ze zijn dus altijd al aanwezig en kunnen in de loop van het leven aanleiding zijn tot een hersenbloeding. Een andere wijze waarop ze aan het daglicht komen kan zijn door een epileptische toeval. En ze kunnen natuurlijk het hele leven onontdekt blijven. Ongeveer drie kwart van de gevallen kan geopereerd worden, de overige liggen zo diep, zijn zo groot of zijn zo moeilijk toegankelijk dat opereren zonder grote schade te veroorzaken niet mogelijk is. Voor zulke vaatkluwens is een speciale bestraling eventueel mogelijk. Een AVM kan ook op de angiografie onzichtbaar zijn, maar b.v. op de CT-scan of MRI wel gezien worden.

Net zoals bij de behandeling van het hersenaneurysma, wordt door ons bekeken, samen met de interventieradioloog, Prof.dr M. Voormolen, of het AVM best behandeld wordt door endovasculaire technieken (link naar de endovasculaire behandeling, besproken bij aneurysma) of chirurgisch. De meeste AVM’s worden echter pas ontdekt naar aanleiding van een ‘spontane’ hersenbloeding (zie voorbeeld onder). De neurochirurg oordeelt dan of een urgente chirurgische behandeling van de bloeding nodig is. Dikwijls wordt éérst de bloeding geëvacueerd om het leven van de patiënt te redden en pas later volgt de definitieve behandeling van het AVM. Deze definitieve behandeling is niet zelden een combinatie van chirurgie, endovasculaire behandeling en stereotactische bestraling. Om tot een goed resultaat te komen moet er de mogelijkheid zijn tot samenwerking van deze drie specialismen binnen Uw team van behandelende artsen. Dit kan perfect in het AZ Nikolaas in Sint-Niklaas.

Type voorbeeld van een chirurgische behandeling van een ‘spontane’ bloeding t.g.v. een AVM.

Een 52 jarige man wordt ’s nachts comateus gevonden voor zijn TV en via de MUG opgenomen voor  dringende diagnose en neurochirurgische behandeling. Bij aankomst op de afdeling spoedgevallen is deze man diep comateus.

Een CT-scan van de hersenen toont een grote intracerebrale bloeding rechts.

Rond het bloed zien we een donkere zone die aantoont dat de bloeding er al enkele uren zit (rode pijl). Verder is het bloed overgelopen naar de hersenkamers (blauwe pijl).

De neurochirurg beslist in overleg met de familie om het bloed te evacueren.

De ochtend na de ingreep wordt een nieuwe CT-scan verricht (zie onder)

Deze CT-scan toont dat het bloed mooi weggenomen is door de chirurg. Als we echter contraststof toedienen in de bloedvaten zien we zeer brede, abnormale bloedvaten (rode pijl). Deze man heeft blijkbaar gebloed door een scheurtje in één van de bloedvaten van zijn AVM.

Wij beslissen om dit AVM chirurgisch te verwijderen.

Er volgt dus een tweede neurochirurgische ingreep. Bij het verwijderen van het schedeldak rechts boven het oor zien we het volgende beeld door de operatiemicroscoop :

 

Kijk nu nog eens. Kijk goed naar het bloedvat bovenaan rechts. Eérst lijkt het blauw (een ader), maar stilaan komt er helder rood bloed instromen (slagader). Dit is precies wat gebeurt in een AVM. I.p.v. een slagader die uitmondt in kleine haarvaatjes die op hun beurt terug een ader vormen, loopt het slagaderlijke, zuurstofrijke bloed soms rechtstreeks en onder hoge druk in de veel minder sterke aders. Het is dan ook niet verwonderlijk dat zo’n ader het soms begeeft, scheurt, met een bloeding als gevolg!

De chirurg weet niet goed waar hij moet beginnen. Hij moet immers het abnormale bloedvatenkluwen helemaal wegsnijden, maar de bloedvaten die naar de hersenen gaan en ervandaan komen mogen niet sneuvelen. Via de operatiemicroscoop kunnen we ons echter een zeer goed beeld vormen van hoe het AVM precies in mekaar zit. Herinner U het éérste filmpje. We bekijken nu dezelfde plek in de hersenen, we kijken door de m icroscoop, we spuiten een contraststof in de bloedbaan via het infuus van de patiënt en we zetten de microscoop op een speciale modus.

Let op wat er gebeurt! We zullen nu zeer duidelijk zien waar het slagaderlijke bloed loopt!

 

Na enkele uren komt de chirurg aan de kern van het aneurysma. Hij weet nu zeker welke bloedvaten wegmoeten en welke zeker moeten blijven. Hij clipt de laatste toevoer van bloed af, zodat het hele bloedvatenkluwen droog valt en er helemaal kan uitgesneden worden.

 

 

Het CT beeld na de ingreep zie er zo uit :

Nergens geen bloed meer, enkel nog het litteken van de bloeding en de twee ingrepen.

De man herstelt goed in een revalidatiecentrum en zal binnenkort terug zelfstandig kunnen leven.